ปลั๊กไฟ มีมอก. ไหม? พามารู้จัก มอก. ปลั๊กไฟ ก่อนสั่งนำเข้า

บทความนี้จะพาคุณรู้จัก มอก. ปลั๊กไฟ 2 ฉบับหลัก ว่าครอบคลุมอะไร และมีจุดไหนที่ผู้นำเข้าควรรู้ก่อนตัดสินใจสั่งซื้อ

ปลั๊กไฟ ต้องมีมอก. ไหม?

ขึ้นอยู่กับว่าเป็นปลั๊กไฟแบบไหน โดยหลัก ๆ มี มอก. บังคับ 2 ฉบับที่เกี่ยวข้อง

ถ้ายังไม่คุ้นกับคำว่า มอก. บังคับ อ่านพื้นฐานได้ที่ มอก. คืออะไร หรือถ้ามีสินค้าในมืออยู่แล้ว เริ่มได้ที่ ตรวจสอบว่าสินค้าต้องมี มอก. หรือไม่

มอก. 166-2549 คืออะไร?

มอก. 166-2549 คือมาตรฐานของ เต้าเสียบ (หัวปลั๊ก) และ เต้ารับ (ช่องเสียบ) ทั้งแบบยึดกับที่และแบบหยิบยกได้ ใช้ในบ้านและงานทั่วไป ทั้งในและนอกอาคาร เป็นมาตรฐานบังคับตั้งแต่ 11 พฤศจิกายน 2563

สิ่งที่ผู้นำเข้าควรรู้

• ครอบคลุมหัวปลั๊กและเต้ารับที่อยู่ในสินค้าอื่นด้วย เช่น หัวปลั๊กที่ติดมากับสาย หัวปลั๊กและเต้ารับในปลั๊กพ่วง และปลั๊กในเครื่องใช้ไฟฟ้า เว้นแต่มาตรฐานของเครื่องใช้ไฟฟ้านั้นกำหนดไว้เป็นอย่างอื่น
• ใบอนุญาตเดิมสิ้นอายุ ใครเคยได้ใบอนุญาตตอนที่ยังเป็นมาตรฐานทั่วไป ต้องขอใหม่ภายใต้มาตรฐานบังคับ
• เต้ารับมีแบบสองขั้วพร้อมขั้วสายดินเท่านั้น ตามตารางในมาตรฐาน
• ข้อกำหนดด้านความปลอดภัยที่เห็นได้ชัด เช่น ขาที่มีไฟต้องมีปลอกฉนวนหุ้ม และเต้ารับต้องป้องกันไม่ให้เสียบได้ทีละขั้วเดียว
• ใบอนุญาตระบุถึงแบบรุ่น ถ้าจะนำเข้ารุ่นใหม่ ต้องขอเพิ่ม

ปลั๊กพ่วงต้องมีมอก. ไหม?

ต้องดู มอก. 2432-2555 ซึ่งครอบคลุม ชุดสายพ่วง คือสินค้าที่มีหัวปลั๊ก สายไฟอ่อน และเต้ารับรวมกัน ทั้งแบบเปลี่ยนสายได้และเปลี่ยนสายไม่ได้ รวมถึงล้อม้วนสายที่ใช้เป็นปลั๊กพ่วง เป็นมาตรฐานบังคับตั้งแต่ 24 กุมภาพันธ์ 2561

ข้อกำหนดที่ผู้นำเข้าควรเช็กกับโรงงานตั้งแต่ก่อนสั่งผลิต

• ปลั๊กพ่วงตั้งแต่ 3 เต้ารับขึ้นไป ต้องมีอุปกรณ์ป้องกันกระแสเกิน และห้ามใช้ฟิวส์
• เต้ารับต้องมีช่องปิด (shutter) และต้องมีขั้วสายดินต่อกับหัวปลั๊ก
• ต้องแสดงกำลังไฟฟ้าสูงสุดเป็นวัตต์ พร้อมคำว่า MAX
• ใบอนุญาตระบุละเอียด เช่น ความยาวสาย อุปกรณ์ป้องกันกระแสเกิน และอุปกรณ์เพิ่มเติมอย่าง USB ถ้าเปลี่ยนความยาวสายเกินที่ขอไว้ หรือเพิ่มอุปกรณ์ทีหลัง ต้องขอแก้ไขใบอนุญาต

สายไฟในปลั๊กพ่วงต้องมีมอก. ไหม?

ตามตัวมาตรฐาน มอก. 2432-2555 สายไฟในปลั๊กพ่วงเป็น สายไฟอ่อน และต้องเป็นไปตาม มอก. 11 หรือ มอก. 955 ส่วนหัวปลั๊กและเต้ารับในปลั๊กพ่วงต้องเป็นไปตาม มอก. 166

มาตรฐานยังกำหนดขนาดสายขั้นต่ำและความยาวสูงสุดไว้ด้วย เช่น ปลั๊กพ่วง 16 แอมแปร์ที่สายยาวเกิน 2 เมตร ต้องใช้สายขนาด 1.5 ตารางมิลลิเมตรขึ้นไป

ข้อควรระวังคือ มอก. 11 มีหลายเล่ม เช่น มอก. 11 เล่ม 3 เป็นสายแกนเดี่ยวสำหรับงานติดตั้งยึดกับที่ ไม่ใช่สายอ่อนที่ใช้ในปลั๊กพ่วง สายแต่ละแบบจึงต้องดูให้ตรงเล่ม

ปลั๊กไฟแบบไหนไม่อยู่ใน มอก. 2 ฉบับนี้?

มาตรฐานทั้งสองฉบับระบุสินค้าที่ไม่อยู่ในขอบข่ายไว้ เช่น

• เต้าเสียบ เต้ารับ และคู่เต้าต่อสำหรับงานอุตสาหกรรม
• คู่เต้าต่อเครื่องใช้ไฟฟ้า
• เต้าไฟฟ้าแรงดันต่ำพิเศษ (ELV)
• เต้ารับยึดกับที่ที่มีฟิวส์หรือสวิตช์อัตโนมัติรวมอยู่
• ปลั๊กพ่วงที่มีอุปกรณ์ม้วนสายกลับอัตโนมัติ

สินค้าเหล่านี้ไม่อยู่ใน มอก. 166 หรือ มอก. 2432 แต่ไม่ได้แปลว่าไม่ต้องขออนุญาต อาจเข้ามาตรฐานฉบับอื่นได้ ต้องตรวจสอบเป็นรายกรณี

กรณีที่ยังตอบจากมาตรฐานอย่างเดียวไม่ได้

• หัวปลั๊กขาแบน ตารางในหลักเกณฑ์เฉพาะของ มอก. 166 ระบุหัวปลั๊กแบบขากลมเท่านั้น
• ปลั๊กพ่วงที่มี USB หรือ Smart plug มาตรฐานกำหนดให้อุปกรณ์เสริมเป็นไปตามมาตรฐานของตัวเอง แต่ยังไม่มีเอกสารที่เรามีระบุว่าต้องขอใบอนุญาตอื่นเพิ่มหรือไม่
• ปลั๊กพ่วงสำเร็จรูป ต้องมีใบอนุญาต มอก. 166 แยกสำหรับหัวปลั๊กและเต้ารับหรือไม่
• หัวแปลงปลั๊กที่ไม่มีสาย จะนับเป็นชุดสายพ่วงหรือเต้ารับหยิบยกได้

กรณีแบบนี้ต้องตรวจสอบเป็นรายกรณี ส่งข้อมูลสินค้าให้เราตรวจสอบ

ผู้นำเข้าควรเตรียมอะไรบ้าง?

สำหรับสินค้าที่เข้าข่ายทั้งสองฉบับ มีเรื่องที่ควรรู้ตั้งแต่ก่อนสั่งผลิต

• ไม่มีการอนุญาตนำเข้าเฉพาะครั้ง หลักเกณฑ์เฉพาะของทั้งสองฉบับระบุไว้ ผู้นำเข้าต้องขอใบอนุญาตแบบปกติ
• ตัวอย่างทดสอบ ทั้งสองฉบับเก็บตัวอย่าง 1 ชุด จำนวน 21 หน่วย แยกตามแบบที่ยื่นขอ สำหรับปลั๊กพ่วง ให้เก็บตัวที่กำลังไฟสูงสุดและสายยาวที่สุดที่ยื่นขอ
• ระบบควบคุมคุณภาพของโรงงาน ใช้รายงานประเมินโรงงานโดย สมอ. หรือหน่วยตรวจ หรือใช้เอกสารรับรอง (Letter of Conformance) จากโรงงานที่ขึ้นทะเบียนไว้แล้ว
• เครื่องหมาย มอก. ปลั๊กพ่วงต้องแสดงเครื่องหมายบนตัวสินค้า ขนาดไม่น้อยกว่า 10 มิลลิเมตร พร้อม QR Code ส่วนหัวปลั๊กและเต้ารับ หลักเกณฑ์แนะนำขนาดและตำแหน่งไว้ ตอนยื่นคำขอต้องแนบตัวอย่างการแสดงเครื่องหมายพร้อมตำแหน่งด้วย

ดูคำถามเรื่องเอกสารและการส่งตัวอย่างหลายรุ่นเพิ่มเติมได้ที่ คำถามที่พบบ่อย

จะรู้ได้อย่างไรว่าปลั๊กไฟของคุณต้องมี มอก. ฉบับไหน?

สรุปสั้น ๆ หัวปลั๊กและเต้ารับดู มอก. 166-2549 ปลั๊กพ่วงดู มอก. 2432-2555 และสายไฟในปลั๊กพ่วงต้องเป็นไปตามมาตรฐานสายไฟอ่อน แต่สินค้าที่มี USB ขาแบบอื่น หรือฟังก์ชันพิเศษ ควรให้ผู้เชี่ยวชาญดูก่อนสั่งซื้อ

ลองเช็กเบื้องต้นได้ที่ ตรวจสอบว่าสินค้าต้องมี มอก. หรือไม่ หรือส่งข้อมูลมาให้เราดู คุณไม่จำเป็นต้องรู้ศัพท์ด้านมาตรฐานก่อน แค่บอกเราว่าสินค้าคืออะไร

• ตรวจสอบข้อกำหนดเบื้องต้นใช้เวลา 1–2 วัน
• เราแจ้งขอบเขตงานและค่าบริการให้ทราบก่อนเริ่มงาน
• เราบอกผลตามจริง ไม่ว่าสินค้าจะเข้าข่ายหรือไม่ก็ตาม

ไม่แน่ใจว่าสินค้าของคุณต้องมีอะไร?

ส่งรายละเอียดสินค้าให้เรา เราจะช่วยตรวจสอบว่าคุณควรเริ่มต้นจากตรงไหน

ตรวจสอบสินค้า ปรึกษาผ่าน LINE